Aardpeerbloemen

Het stille achtergrondverhaal achter Monet's gele boeket

De meeste mensen denken aan Giverny en de waterlelies als ze aan Monet denken, maar in 1880, toen dit doek werd geschilderd, zag zijn leven er heel anders uit. Zijn vrouw Camille was de vorige september overleden, waardoor hij achterbleef met twee jonge jongens en heel weinig geld. Hij was met het gezin verhuisd naar Vétheuil, een slaperig dorpje stroomafwaarts van Parijs, en die herfst begon hij weer stillevens te schilderen, deels omdat de kleinere doeken makkelijker verkochten, en deels omdat zijn tuin vol stond met deze hoge, ruige gele bloemen. Ondanks de naam hebben Jeruzalem-artisjokken niets met Jeruzalem te maken en zijn ze ook niet verwant aan artisjokken. Het zijn Noord-Amerikaanse zonnebloemen die Franse boeren verbouwden vanwege de eetbare knollen. Monet vond gewoon dat de bloemen het waard waren om te schilderen.

Wat dit stilleven zo anders maakt

Het eerste wat opvalt is hoe wild het is. De bloemen stromen in alle richtingen uit de vaas, bladeren krullen en draaien, bloemblaadjes vangen het licht onder vreemde hoeken. Geen zorgvuldig Nederlandse compositie hier, geen symmetrie. Monet wilde een gevoel oproepen, geen keurig plaatje. Hij wilde dat je het gewicht van de late zomer voelde, de manier waarop warme kleuren zich op je lijken te storten als je langs een zonovergoten raam loopt. De penseelstreken lijken snel, bijna ongeduldig op sommige plekken, maar elke toets doet zijn werk. Koele roze tinten zweven door de achtergrond. Aanrakingen van koraal zitten naast zacht blauw op de terracotta vaas. Hoe langer je ernaar kijkt, hoe moeilijker het wordt om weg te kijken.

Hoe het schilderpakket in de praktijk werkt

Dit is een genot voor iedereen die graag met sterke kleuren werkt. Je besteedt echt tijd aan de gele tinten, want er zitten veel meer schakeringen in dan je oog in eerste instantie opmerkt, maar de groene bladeren zijn eerlijk gezegd het leukste deel. Ze verschuiven tussen diep teal en een lichtere olijftint, en de achtergrond zweeft rond in bleke koralen en stoffige blauwtinten. Er is geen architectuur om je zorgen over te maken, geen gezichten, geen lastige geometrie. Beginnende schilders vinden dit vaak vergevingsgezind, terwijl meer ervaren handen veel kleine keuzes zullen zien in de manier waarop elk bloemblaadje wordt opgebouwd. De meeste mensen gaan een halfuur zitten en kijken op om te zien dat er anderhalf uur voorbij is.

Meer Monet om thuis te schilderen

Monet bleef zijn hele leven terugkomen bij bloemen, van deze ruige artisjokbloemen in Vétheuil tot de enorme waterlelieschilderijen die hij als oude man in Giverny maakte. Als deze je aandacht heeft getrokken, neem dan eens een kijkje in onze Monet schilderen op nummer collectie. Je vindt er de hooibergen, de Japanse brug, de kliffen van Étretat, het klaprozenveld bij Argenteuil en nog veel meer, allemaal omgetoverd tot kits die je aan de keukentafel kunt schilderen tijdens een rustig weekend.