50+ beroemdste schilderijen uit de geschiedenis en wat ze tijdloos maakt

Wat zorgt ervoor dat een kunstwerk ons op de lange termijn bijblijft?

Hoe verwerven sommige schilderijen een schijnbaar oersterke esthetische zeggingskracht waar generaties kunstliefhebbers maar geen genoeg van lijken te krijgen?

De beroemdste schilderijen ter wereld hebben hun status verworven door universele menselijke emoties, revolutionaire artistieke technieken of belangrijke historische momenten vast te leggen.

Deze werken blijven relevant omdat ze tijdloze thema's als liefde, angst, schoonheid, sterfelijkheid en zelfs oorlog behandelen — thema's die door de eeuwen heen weerklank vinden. Ze boeien ook onze aandacht en verbeelding en nodigen ons uit om steeds opnieuw te kijken, decennium na decennium.

In deze gids verkennen we meer dan 50 van de beroemdste schilderijen ter wereld. Van meesterwerken uit de renaissance tot hedendaagse klassiekers: de volgende beroemde schilderijen hebben eeuwenlang een plaats in de publieke verbeelding behouden en doen dat nog steeds.

Of je deze iconische afbeeldingen nu voor het eerst ontdekt of oude favorieten opnieuw bekijkt, ze weerspiegelen enkele van de grootste prestaties van de mensheid — en enkele van onze tekortkomingen.

Wat maakt een schilderij ‘beroemd’?

Niet elk prachtig schilderij krijgt een legendarische status. Toch is er vaak een cluster van eigenschappen dat de beroemdste schilderijen aller tijden gemeen hebben. Die eigenschappen tillen ze boven de rest uit en verankeren ze in het collectieve bewustzijn.

Deze omvatten:

• Het verhaal achter een schilderij: Als een schilderij een flinke dosis mythe, drama of schandaal bevat, is de kans groter dat het blijft voortleven. Toen Leonardo da Vinci's Mona Lisa in 1911 werd gestolen, verschenen er jarenlang internationale krantenkoppen over. Na de terugvinding was het schilderij uitgegroeid tot een wereldberoemd fenomeen.
• Technische beheersing: Schilderijen zoals De schepping van Adam of Las Meninas zijn prachtig om naar te kijken, maar bevatten ook enkele van de meest geavanceerde en subtiele artistieke technieken waar kunstenaars zelfs vandaag nog van blijven leren. Het penseelwerk, de compositie en het gebruik van licht in deze schilderijen vertegenwoordigen letterlijk het beste werk dat de mensheid heeft kunnen voortbrengen.
• Culturele weerklank: De meest iconische schilderijen leggen een moment uit de geschiedenis of de menselijke ervaring zo perfect vast dat ze door de eeuwen heen relevant blijven. Guernica voelt relevant als je geweld hebt meegemaakt, ongeacht wanneer of waar. De Schreeuw voelt relevant als je je ooit overweldigd hebt gevoeld door het trauma van het moderne leven.
• Tijdperk dat het vastlegde: De grote schilderijen leggen op de een of andere manier iets tijdloos vast van het tijdperk waarin ze zijn geschilderd. Ze weten het gevoel of de identiteit van een plaats op een bepaald moment in de geschiedenis te vangen. Dit verklaart grotendeels waarom de grootste beroemde meesterwerken generaties lang blijven aanspreken.

Beroemdste schilderijen aller tijden

Hier zijn de beroemdste schilderijen en hun kunstenaars, gerangschikt per tijdperk.

1. Meesterwerken uit de renaissance, 1400–1600

Mona Lisa — Leonardo da Vinci, 1503–1519. Louvre, Parijs

Leonardo da Vinci's Mona Lisa, geschilderd ergens tussen 1503 en 1519, is misschien wel het beroemdste schilderij ter wereld. Het bevindt zich momenteel in het Louvre in Parijs en glimlacht eenvoudigweg terug naar de kijker met zijn raadselachtige glimlach.

Het schilderij werd nog beroemder nadat het in 1911 werd gestolen en twee jaar later werd teruggevonden. Napoleon had het ooit in zijn slaapkamer hangen; tegenwoordig wordt de verzekerde waarde geschat op meer dan 700 miljoen tot 3 miljard dollar.

Tot op heden blijft de Mona Lisa een van de beroemdste olieverfschilderijen ooit gemaakt.

Het Laatste avondmaal — Leonardo da Vinci, 1495–1498. Milaan

Het Laatste avondmaal van Leonardo da Vinci, geschilderd tussen 1495 en 1498, verbeeldt het moment waarop Christus zijn discipelen vertelt dat een van hen hem zal verraden. Het raadselachtige tafereel wordt bewonderd om zijn emotionele diepgang en technische perfectie en blijft kijkers zowel inspireren als verbazen.

Lagen van verborgen symbolen en geheime boodschappen zijn eeuwenlang geanalyseerd en ontleed. Ondanks aanzienlijke aftakeling is het vijf keer gerestaureerd om dit meesterwerk voor de vergetelheid te behoeden.

De geboorte van Venus — Botticelli, midden jaren 1480. Uffizi, Florence

Sandro Botticelli's De geboorte van Venus, uit het midden van de jaren 1480, blijft een van de meest geliefde afbeeldingen uit de Italiaanse renaissance. Het toont de godin Venus die op een schelp uit de zee oprijst. Een ongebruikelijke temperaschildering op paneel hielp het stralende oppervlak te beschermen, dus het is geen wonder dat dit werk zes eeuwen later nog steeds bewaard is gebleven en verleidelijk schittert.

De schepping van Adam — Michelangelo, 1512

Het plafond van de Sixtijnse Kapel is een van de grootste afzonderlijke artistieke prestaties in de menselijke geschiedenis, en in het midden ervan bevindt zich De schepping van Adam. Dit schilderij toont het moment waarop Gods vinger naar de uitgestrekte hand van de mens reikt.

Wat dit beeld buitengewoon maakt, is niet alleen de omvang of technische schittering ervan, maar ook het feit dat het een van de eerste schilderijen in de westerse traditie was waarop God zelf als een zichtbare, fysieke aanwezigheid in het beeld wordt afgebeeld. Michelangelo schilderde het plafond vier jaar lang terwijl hij op steigers lag, met nek- en rugpijn die hij in zijn eigen gedichten beschreef.

De School van Athene — Rafaël, 1509–1511

De School van Athene, geschilderd in de Vaticaanse Musea als onderdeel van een reeks fresco's voor paus Julius II, is Rafaëls eerbetoon aan de grote denkers van het oude Griekenland. Plato en Aristoteles staan in het midden, omringd door Pythagoras, Socrates, Euclides en tientallen anderen.

In dit schilderij verschijnt Michelangelo als de peinzende Heraclitus, alleen zittend op een trede op de voorgrond. Het schilderij is een meesterlijke demonstratie van perspectief en architectonische compositie en blijft een van de spectaculairste ruimtes ter wereld.

Meisje met de parel — Vermeer, 1665

Johannes Vermeers Meisje met de parel, vaak de "Mona Lisa van het Noorden" genoemd, deelt iets essentieels met haar Italiaanse tegenhanger: het onderwerp kijkt je rechtstreeks aan met een uitdrukking die onmogelijk met zekerheid te interpreteren is.

Het schilderij, dat nu in het Mauritshuis in Den Haag hangt, werd in 1881 gekocht voor slechts 2 gulden. Weinig schilderijen laten de stille kracht van licht en expressie zo prachtig zien als deze.

Las Meninas — Velázquez, 1656

Las Meninas hangt in het Prado in Madrid en kunsthistorici discussiëren er al over sinds het werd voltooid. Het schilderij lijkt de jonge infanta Margarita te tonen, omringd door haar hofdames. Velázquez zelf verschijnt echter in het beeld, met een penseel in de hand, ogenschijnlijk bezig met het schilderen van een groot doek waarvan we het onderwerp niet kunnen zien.

Het wordt algemeen beschouwd als de filosofisch meest complexe compositie in de westerse kunst, waarbij de grens tussen onderwerp en kijker, schilder en schilderij vervaagt. Michel Foucault schreef er uitvoerig over. Pablo Picasso maakte er 58 variaties op. De invloed ervan is nooit gestopt.

Het Arnolfini-portret — Jan van Eyck, 1434

Dit is een van de vroegste en meest gevierde olieverfschilderijen ooit gemaakt. Het detailniveau is waanzinnig: de spiegel aan de achterwand weerspiegelt twee piepkleine figuren, van wie er waarschijnlijk één Van Eyck zelf is; de kroonluchter bevat afzonderlijke brandende kaarsen; zelfs de vacht van de hond is haar voor haar weergegeven.

Van Eyck was een van de eerste schilders die olieverf echt als medium wist te doorgronden, en dit schilderij, dat je in de National Gallery in Londen kunt bewonderen, laat zien hoe dat er in zijn uiterste vorm uitziet.

De Tuin der Lusten — Jheronimus Bosch, 1490–1510

De Tuin der Lusten werd ergens tussen 1490 en zijn overlijden in 1516 geschilderd door Jheronimus Bosch. Het weelderige, fantastische drieluik, vol surrealistische landschappen, torenhoge bouwwerken en wezens van allerlei soorten en formaten, voelt verontrustend modern aan.

Tegenwoordig, tentoongesteld in het Prado, wordt het meesterwerk vaak beschouwd als een voorloper van het surrealisme. Maar geen enkel schilderij beloont aandachtig en langdurig kijken zozeer als dit.

2. Barokke & klassieke schilderijen (1600–1700)

De Nachtwacht van Rembrandt (1642)

De Nachtwacht is het schilderij dat Rembrandt beroemd maakte, en het geldt 400 jaar later nog altijd als een van de beroemdste barokke kunstwerken. Het toont een schutterij die op het punt staat te schieten, aangevoerd door kapitein Frans Banninck Cocq, maar adembenemend is vooral de dynamiek: dit zijn geen mensen die poseren voor een portret. Ze zijn in beweging en staan op het punt de wijde wereld in te trekken.

Het schilderij hangt in het Rijksmuseum in Amsterdam en is enorm — ruim 3,35 meter hoog en bijna 4,25 meter breed. Het is drie keer aangevallen en telkens zorgvuldig gerestaureerd.

De anatomische les van dr. Nicolaes Tulp — Rembrandt, 1632

Een decennium vóór De Nachtwacht maakte Rembrandt dit al even fascinerende groepsportret. De Anatomische les beeldt een openbare dissectie af, een gangbare praktijk in het Amsterdam van de 17e eeuw.

Tegen die tijd waren de anatomielessen sociale gebeurtenissen geworden, waarbij dr. Nicolaes Tulp de spieren van een onderarm demonstreerde aan een kring van gefascineerde toeschouwers.

De figuren buigen zich voorover en hun gezichten drukken uiteenlopende reacties uit, van klinische belangstelling tot stille verwondering. Het is een van de meest indringende verbeeldingen van wetenschappelijke nieuwsgierigheid in de kunstgeschiedenis.

Meisje dat een brief leest bij een open raam — Vermeer

Vermeers genialiteit lag in het vastleggen van de privéwereld van het alledaagse leven. Meisje dat een brief leest bij een open raam is een meesterwerk van verstilling: een vrouw die volledig opgaat in het lezen, haar gezicht weerspiegeld in het glas, terwijl de kamer om haar heen baadt in koel noorderlicht. Vermeers schilderij wekt de indruk niet slechts één moment weer te geven, maar meerdere momenten die zich tegelijkertijd ontvouwen.

Judith die Holofernes onthoofdt — Caravaggio, 1598–1599

Caravaggio’s Judith die Holofernes onthoofdt is niet geschikt voor gevoelige kijkers. Het beeldt de Bijbelse heldin af terwijl ze het hoofd van de Assyrische generaal Holofernes afzaagt, en Caravaggio geeft de scène weer met zijn kenmerkende brutale realisme. Van idealisering of sierlijke afstandelijkheid is hier geen sprake.

Judiths gezicht staat strak en vastberaden. Het geweld voelt ontmoedigend echt. Het is bovendien een van de vele voorbeelden van wat Caravaggio zo vernieuwend en schokkend maakte: hij gebruikte gewone mensen, soms rechtstreeks uit de straten van Rome, als modellen voor heilige figuren.

De roeping van de heilige Matteüs — Caravaggio

In een schemerige kapel in Rome schilderde Caravaggio de roeping van de heilige met een lichtstraal die op een groep mannen rond een tafel valt. In die lichtbundel is te zien hoe Christus een belastinginner roept om apostel te worden. Het schilderij gaf de Europese kunst een nieuwe richting door het dramatische gebruik van licht en schaduw; de eigentijdse setting en de gewone gezichten vormden samen een radicaal thema.

3. Romantiek & Realisme (eind 18e eeuw–19e eeuw)

Vrijheid leidt het volk — Eugène Delacroix, 1830

Vrijheid leidt het volk is het ultieme beeld van revolutie. Het is een allegorische, ontblootborstige figuur van de Vrijheid die over een barricade van lijken schrijdt en een Franse vlag vasthoudt.

Delacroix schilderde het als reactie op de Julirevolutie van 1830 en legde zowel het romantische idealisme als de bloedige menselijke werkelijkheid van politieke onrust vast. Het hangt nu in het Louvre in Parijs; de centrale figuur ervan heeft sindsdien als voorbeeld gediend voor politieke beeldtaal.

Het vlot van de Medusa — Théodore Géricault, 1818–1819

In 1816 strandde een Franse marinefregat voor de westkust van Afrika, waardoor meer dan 150 overlevenden op een haastig gebouwd vlot ronddreven. Toen ze twee weken later werden gered, waren er nog maar 15 over; hun lotgenoten waren bezweken aan honger, geweld en kannibalisme.

Géricaults Het vlot van de Medusa is een vernietigende aanklacht tegen officiële onbekwaamheid in het postnapoleontische tijdperk. Toen het in 1819 in Parijs werd onthuld, veroorzaakte het internationaal veel opschudding; tegenwoordig hangt het prachtig naast zijn andere belangrijke werken in het Louvre.

Wandelaar boven de nevelzee — Caspar David Friedrich, 1818

Een eenzame figuur staat op een rotsrichel, zijn gezicht verborgen onder een hoed en zijn colbert strak om zich heen getrokken tegen de wind. Hij staart uit over een oceaan van wolken naar een bergketen, waarvan de toppen nauwelijks zichtbaar zijn door de nevel.

Wandelaar boven de nevelzee van Caspar David Friedrich is romantiek in haar puurste vorm: een man, nietig gemaakt door de overweldigende, ontzagwekkende kracht van de natuur. Hij wordt teruggeworpen op zichzelf en de afgrond van de tijd, terwijl de ruimte zich opent naar het oneindige. Het is ook een van de meest direct herkenbare en geliefde schilderijen uit die periode.

De derde mei 1808 — Francisco Goya, 1814

Francisco Goya schilderde De derde mei 1808 zes jaar na de massale executie van Spaanse burgers door Napoleons troepen in Madrid. De centrale figuur, met de armen gespreid in een Christusachtige houding en verlicht door een lantaarn tegen de duisternis, kijkt een vuurpeloton aan.

Het is een van de krachtigste anti-oorlogsverklaringen in de geschiedenis van de kunst. Picasso noemde het ruim een eeuw later als directe inspiratie voor Guernica.

Whistlers moeder — James Whistler, 1871

Formeel getiteld Arrangement in grijs en zwart nr. 1, is Whistlers moeder het onofficiële portret van moederlijke waardigheid in de westerse kunst. Whistler schilderde zijn moeder, Anne, zittend in profiel tegen een grijze muur, kalm en beheerst. Het schilderij hangt nu in het Musée d'Orsay in Parijs en is afgebeeld op postzegels, in films en in advertenties.

4. Impressionisme (jaren 1860–1890)

Impressie, zonsopgang — Claude Monet, 1872

Impressie, zonsopgang is het schilderij dat per ongeluk een beweging haar naam gaf. Toen het in 1874 werd tentoongesteld, bespotte een criticus het en zei dat het niet meer was dan een "impressie". De kunstenaars namen de belediging over en de rest is geschiedenis.

Monets wazige weergave van de haven van Le Havre bij dageraad, met zijn gloeiende oranje zon en losse, zichtbare penseelstreken, luidde de komst van een nieuw schildertijdperk in.

Waterlelies — Claude Monet (serie)

Op latere leeftijd, toen hij door staar bijna blind was geworden, maakte Monet de serie Waterlelies, die meer dan 250 grootschalige schilderijen van de vijver in zijn tuin in Giverny omvat. Enkele van deze enorme doeken lopen door over de muren van het Orangerie-museum in Parijs en creëren een meeslepende omgeving die minder aanvoelt als het bekijken van schilderijen en meer als het staan ín één ervan.

De serie en de werken die in het MoMA in New York worden bewaard, worden beschouwd als voorlopers van het abstract expressionisme.

Een zondagmiddag op het eiland La Grande Jatte — Georges Seurat, 1886

Georges Seurat deed er twee jaar over om dit monumentale schilderij te maken met een techniek die hij pointillisme noemde. De techniek bestaat uit duizenden kleine stippen pure kleur, die het oog van een afstand tot één kleur samenvoegt.

Het schilderij toont Parijzenaars die op een zomermiddag langs de Seine ontspannen. Het is geschilderd met een kalmte en formaliteit die vreemd contrasteren met het alledaagse onderwerp. Het hangt in het Art Institute of Chicago en geldt nog altijd als een van de technisch buitengewoonste schilderijen die er bestaan.

Dans op Le Moulin de la Galette — Pierre-Auguste Renoir, 1876

Dans op Le Moulin de la Galette toont Renoir op zijn vrolijkst. Het schilderij toont Parijzenaars die dansen en met elkaar omgaan in een tuincafé, terwijl gevlekt zonlicht door de bomen valt en de oppervlakken van hoeden, glazen en lachende gezichten raakt. Alleen al door ernaar te kijken, voel je je gelukkig. Het hangt nu in het Musée d'Orsay.

Het déjeuner van de roeiers — Renoir, 1881

Als geestelijk tegenhanger van de Moulin de la Galette legt Het ontbijt van de roeiers een groep vrienden van Renoir — kunstenaars, schrijvers en societyfiguren — vast die na een ochtend op het water rond een tafel bijeen zijn gekomen. Het is een van de meest feestelijke schilderijen uit de geschiedenis en een van de mooiste voorbeelden van impressionistische kunst.

Lunch op het gras — Édouard Manet, 1862–1863

Lunch op het gras veroorzaakte een schandaal toen het voor het eerst werd tentoongesteld. Een naakte vrouw zit nonchalant met twee volledig geklede mannen in een park en kijkt de toeschouwer zonder gêne recht aan. Het academische establishment was verontwaardigd.

Maar Manet was niet geïnteresseerd in mythologie of allegorie; hij wilde gewoon het echte moderne leven schilderen, met al zijn vreemde sociale complexiteit. Het schilderij wordt nu erkend als een van de sleutelwerken in de overgang van klassieke naar moderne kunst.

In het café L'Absinthe — Edgar Degas, 1876

Degas had een talent voor het vastleggen van de melancholie van het moderne leven, en In het café L'Absinthe is misschien wel zijn meest beklemmende werk. Een vrouw zit aan een cafétafel, met een glas absint voor zich, en staart in de verte met een blik van totale vervreemding.

De compositie is opzettelijk ongemakkelijk, met figuren die naar één kant zijn geduwd en de tafel die onder een vreemde hoek lijkt te zweven. Daardoor ontstaat een gevoel van onbehagen dat zeer eigentijds aanvoelt.

5. Postimpressionisme & expressionisme

De sterrennacht — Vincent van Gogh, 1889. MoMA, New York

Vincent van Gogh schilderde dit maanverlichte tafereel van zijn uitzicht overdag in 1889, tijdens zijn verblijf in een psychiatrische inrichting in Saint-Rémy. Rechts is een deel van het gebouw zichtbaar, waarachter hij uitzicht had op ommuurde korenvelden. De sterrennacht behoort vanwege zijn krachtige emotionele en psychologische dynamiek en levendige kleurgebruik tot de meest iconische werken uit de westerse kunstgeschiedenis.

Zonnebloemen — Van Gogh, 1888

Van Goghs levendige zonnebloemserie, geschilderd in 1888, verheerlijkt kleur, leven en artistieke kameraadschap. De werken behoren tot zijn meest iconische schilderijen.

Een groot stuk graszode — Albrecht Dürer

Hoewel het uit een eerder tijdperk stamt, verdient Albrecht Dürers Een groot stuk graszode vermelding vanwege de postimpressionistische geest van intens, bijna obsessief naar de natuur kijken. Het werd geschilderd in 1503 en toont een pol gras, onkruid en een paardenbloem, weergegeven in microscopisch detail.

Het is een van de vroegste zuivere landschapsstudies in de westerse kunst en door Dürers wetenschappelijke aandacht voor de natuurlijke wereld liep hij eeuwen vooruit op zijn tijd.

Zelfportret met verbonden oor — Van Gogh, 1889

Van Gogh schilderde dit werk in 1889 na zijn beroemde inzinking. Het toont zijn veerkracht en kwetsbaarheid met opmerkelijke openhartigheid.

Waar komen we vandaan? Wat zijn we? Waar gaan we naartoe? — Paul Gauguin, 1897

Gauguin schilderde dit enorme werk op Tahiti nadat hij Europa had verlaten en beschouwde het als zijn meesterwerk. De titel leest als een bespiegeling over het menselijk bestaan — geboorte aan het ene uiteinde van het doek, ouderdom aan het andere en in het midden een figuur die omhoog reikt om fruit van een boom te plukken.

Mont Sainte-Victoire — Paul Cézanne

Paul Cézanne schilderde Mont Sainte-Victoire, de berg nabij zijn geboorteplaats Aix-en-Provence, in het laatste decennium van zijn leven meer dan zestig keer. In elke versie dreef hij de geometrie van het landschap verder door en brak hij de berg op in kleurvlakken die vooruitliepen op het kubisme. Cézanne zei beroemd dat hij "Poussin naar de natuur wilde overdoen", en deze schilderijen vormen zijn meest volgehouden onderzoek naar hoe het oog diepte en vorm daadwerkelijk waarneemt.

6. Meesterwerken van de moderne kunst en de 20e eeuw

Guernica — Pablo Picasso, 1937

Guernica is het politiek krachtigste schilderij van de moderne kunst. Picasso maakte het naar aanleiding van het bombardement door de nazi's op de Baskische stad Guernica tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Het schilderij is een kakofonie van schreeuwende figuren, een stervend paard, een jammerende moeder en lichaamsfragmenten.

Het hangt in het Museo Reina Sofía in Madrid, waar het tientallen jaren onder bijzondere omstandigheden verbleef: jarenlang weigerde Picasso het naar Spanje te laten terugkeren zolang Franco aan de macht was.

Les Demoiselles d'Avignon — Picasso, 1907

Als Guernica Picasso's morele testament is, dan is Les Demoiselles d'Avignon zijn artistieke aardbeving. Het schilderij toont vijf naakte vrouwen in een gebroken, hoekige stijl die volledig brak met elke westerse traditie van het naakt.

Afrikaanse en Iberische maskers beïnvloedden Picasso, en het resultaat was een werk dat zo radicaal was dat zelfs zijn beste vrienden geschokt waren. Het wordt algemeen beschouwd als het grondleggende document van het kubisme en als een van de beroemdste schilderijen uit de geschiedenis. Het hangt in het MoMA in New York.

De hardnekkigheid van de herinnering (smeltende klokken) — Salvador Dalí, 1931

Op een klein doek dat nauwelijks groter is dan een vel papier maakte Salvador Dalí een van de direct herkenbaarste kunstwerken van de 20e eeuw. Hij beweerde dat hij het had geschilderd nadat hij naar een smeltend stuk camembertkaas had gestaard. Of dat waar is of niet, het beeld nestelde zich in het collectieve geheugen van de wereld en verdween daar nooit meer uit. Het hangt in het MoMA in New York.

De zoon van de mens — René Magritte, 1964

René Magritte was gefascineerd door verhulling, en De zoon van de mens is zijn beroemdste bespiegeling over dat idee. Een man met een bolhoed en jas staat voor een lage muur; een zwevende groene appel verbergt zijn gezicht volledig. Het is grappig, vreemd en filosofisch scherp.

American Gothic — Grant Wood, 1930

Amerikaanse gotiek is een van de bekendste schilderijen in de Amerikaanse kunst. Een strenge man met een hooivork en een vrouw staan voor een boerderij met een kenmerkend gotisch raam. Sindsdien wordt er gediscussieerd over hun gezichtsuitdrukkingen. Zijn het een boer en zijn vrouw? Of een vader en dochter? Het schilderij hangt in het Art Institute of Chicago.

Nighthawks — Edward Hopper, 1942

Nighthawks is het ultieme schilderij over Amerikaanse eenzaamheid. Vier figuren in een diner laat op de avond (een stel, een eenzame man met zijn rug naar het raam en een bediende achter de toonbank) worden verlicht door hard tl-licht tegen de verduisterde stadsstraat buiten.

Hopper legde het isolement dat centraal staat in het moderne stadsleven vast met een helderheid die dit beeld tot een van de meest gereproduceerde werken in de Amerikaanse kunst heeft gemaakt. Het hangt in het Art Institute of Chicago.

Soepblikken van Campbell's — Andy Warhol, 1962

Andy Warhols serie uit 1962 verhief alledaagse consumptiegoederen tot hoge kunst en herdefinieerde de relatie tussen kunst en populaire cultuur. In het kunstwerk vroeg Warhol zich af wat "kunst" tot kunst maakte, en waarom een soepblik minder waard zou zijn om over na te denken dan een renaissancistische Madonna. De werken bevinden zich nu in het MoMA, en de vraag die ze opriepen is nooit volledig beantwoord.

Nr. 31 — Jackson Pollock, 1950

Jackson Pollocks Nr. 31 is een van de bepalende werken van het abstract expressionisme. Pollock legde zijn doeken op de vloer en liet verf erop druppelen, goot die uit en slingerde haar over het oppervlak, in een proces dat hij omschreef als een puur gebaar. Het resultaat is een dicht, gelaagd web van lijnen dat beloont wie er langere tijd naar kijkt. Het hangt in het MoMA in New York.

Christina's wereld — Andrew Wyeth, 1948

Christina's wereld is tegelijkertijd een van de meest geliefde en meest beklemmende schilderijen uit de Amerikaanse kunst. Het schilderij combineert realisme en mysterie, en de figuur die zich over het veld uitstrekt is een icoon van verlangen en vastberadenheid geworden. Het schilderij hangt in het MoMA, en de combinatie van schoonheid en melancholie is onvergetelijk.

De kus — Gustav Klimt, 1907–1908

De kus van Gustav Klimt is bedekt met bladgoud, decoratieve patronen en wervelende vormen die zich ergens tussen het figuratieve en het abstracte bevinden. Het hangt in het Belvedere Museum in Wenen, en reproducties ervan zijn te vinden in appartementen en studentenkamers over de hele wereld.

Zelfportret met doornhalsband en kolibrie — Frida Kahlo, 1940

Frida Kahlo schilderde Zelfportret met doornenketting en kolibrie tijdens een van de pijnlijkste periodes van haar leven. Op de ene schouder zit een zwarte kat en op de andere een aap; een doornenketting laat bloed uit haar hals vloeien. Kahlo zette haar pijn om in kunst met een directheid die wereldwijd nog altijd diep weerklank vindt bij het publiek.

Compositie met rood, blauw en geel — Mondriaan, 1930

Piet Mondriaans Compositie met rood, blauw en geel ziet er eenvoudig uit: een wit doek, verdeeld door zwarte lijnen in rechthoekige vlakken, waarvan er drie zijn ingevuld met rood, blauw en geel.

Maar Mondriaan werkte jarenlang aan de precieze balans van deze compositie. Hij geloofde dat hij onder het oppervlak van de zichtbare wereld op zoek was naar een universele visuele harmonie. De invloed van dit en vergelijkbare werken op grafisch ontwerp, mode en architectuur is onberekenbaar.

7. Iconische portretten die je moet kennen

Portret van Hendrik VIII

Hans Holbein de Jongere creëerde in 1537 met deze muurschildering het definitieve beeld van de Tudor-macht, waarop Hendrik wordt afgebeeld met zijn vader en zoon aan weerszijden. Kort nadat de muurschildering was voltooid, werd deze vernietigd, maar de ontwerptekening werd zo iconisch dat ze het beeld van Hendrik vandaag de dag nog altijd bepaalt.

Madame X — John Singer Sargent, 1884. Met Museum, New York

Het portret van Madame X uit 1884 van John Singer Sargent veroorzaakte een schandaal in Parijs. Tegenwoordig wordt het geroemd om zijn koele elegantie, verfijnde afwerking en meesterlijke penseelstreken.

Napoleon steekt de Alpen over — Jacques-Louis David, 1801. Paleis van Versailles

Jacques-Louis David maakte van een gewone militaire oversteek heroïsche propaganda in dit meesterwerk uit 1801.

De blauwe jongen — Thomas Gainsborough, 1770

Het portret uit 1770 van Thomas Gainsborough is een meesterwerk van de Britse kunst, geroemd om zijn stralende kleurgebruik en zelfverzekerde uitstraling.

Honden die poker spelen — Cassius Coolidge, 1894–1903

De serie humoristische schilderijen van Cassius Coolidge, gemaakt tussen 1894 en 1903, staat meer bekend om haar enorme alomtegenwoordigheid dan om enige bijzondere artistieke verdienste. En het feit dat ze tot op de dag van vandaag zo enorm populair zijn gebleven, laat zien dat kunstgeschiedenis ook gevoel voor humor heeft.

Beroemde schilderijen van de meest iconische kunstenaars

Sommige kunstenaars hebben kunstwerken gemaakt die zo verbluffend zijn dat ze uiteindelijk algemeen bekende namen worden. Hun volledige oeuvre bevat meesterwerken. Ze behoren tot de categorie genieën en wanneer we over de geschiedenis praten, gebruiken we hun werk vaak als onze tijdlijn.

• Beroemde schilderijen van Leonardo da Vinci: Mona Lisa, Het laatste avondmaal, De Vitruviusman, Dame met hermelijn en Salvator Mundi
• Beroemde schilderijen van Vincent van Gogh: De sterrennacht, Zonnebloemen, Irissen, Zelfportret met verbonden oor en De slaapkamer.
• Beroemde kunstwerken van Pablo Picasso: Guernica, Les Demoiselles d'Avignon, De huilende vrouw, Meisje voor een spiegel, Drie muzikanten
• Beroemde schilderijen van Claude Monet: Impressie, zonsopgang, Waterlelies, Vrouw met parasol, de serie van de Kathedraal van Rouen, Hooibergen.
• Beroemde schilderijen van Johannes Vermeer: Meisje met de parel, Het melkmeisje, Gezicht op Delft, Vrouw met weegschaal en Meisje leest een brief bij een open raam.
• Beroemde schilderijen van Rembrandt: De Nachtwacht, De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp, De terugkeer van de verloren zoon, Zelfportret met twee cirkels

Beroemde schilderijen per kunststroming

Kunststroming	Tijdperk	Belangrijkste schilderij	Kunstenaar
Renaissance	Jaren 1400–1600	Mona Lisa	Leonardo da Vinci
Barok	Jaren 1600	De Nachtwacht	Rembrandt
Romantiek	Begin negentiende eeuw	De Vrijheid leidt het volk	Eugène Delacroix
Impressionisme	Eind negentiende eeuw	Impressie, zonsopgang	Claude Monet
Postimpressionisme	Eind negentiende eeuw	De Sterrennacht	Vincent van Gogh
Surrealisme	Begin twintigste eeuw	De volharding der herinnering	Salvador Dalí
Moderne kunst	Jaren 1900	Guernica	Pablo Picasso

Waar kun je deze beroemde schilderijen zien?

Veel van 's werelds beste meesterwerken die ons worden aangeraden om te gaan bekijken, bevinden zich in musea die op zichzelf al een bezoek waard zijn. Niet alleen zie je de schaal, textuur en kleur van een schilderij in het echt, maar vaak ontdek je in het museum ook andere werken waar je net zo van zult houden.

Het Louvre in Parijs herbergt de Mona Lisa, De Vrijheid leidt het volk en een schat aan schatten uit de oudheid tot de negentiende eeuw.

Het Museum of Modern Art in New York herbergt De Sterrennacht, Les Demoiselles d'Avignon, Campbell's Soup Cans en nog veel meer bepalende werken uit de moderne kunst. Het is een must voor iedereen die geïnteresseerd is in moderne kunst.

De Galleria degli Uffizi in Florence neemt je mee op een reis door de renaissance met De Geboorte van Venus en werken van Botticelli, Leonardo en Michelangelo.

Het Prado Museum in Madrid herbergt Las Meninas, De Tuin der Lusten en meesterwerken van Goya, Velázquez en El Greco.

In het Rijksmuseum in Amsterdam vind je De Nachtwacht en andere werken uit de Nederlandse Gouden Eeuw. Zonnebloemen, Het Arnolfini-portret en een van de meest uitgebreide collecties Europese kunst ter wereld bevinden zich in de National Gallery in Londen.

En het Musée d'Orsay in Parijs heeft een uitzonderlijke collectie impressionistische en postimpressionistische schilderijen van onder anderen Monet, Renoir, Degas en Van Gogh.

Samen beschermen deze instellingen veel van de belangrijkste schilderijen uit de geschiedenis.

Breng een beroemd meesterwerk tot leven met Schilderen op Nummer

Een meesterwerk bewonderen vanachter een museumtouw is één ding, maar je krijgt een heel nieuwe waardering voor een gevierd kunstwerk wanneer je het zelf namaakt. Terwijl je schildert, begin je alle beslissingen op te merken die eraan hebben bijgedragen dat het meesterwerk is geworden wat het is, of het nu gaat om kleurverhoudingen, compositie of penseelvoering.

Canvas by Numbers maakt kits geïnspireerd op enkele van de grootste kunstwerken, waaronder De sterrennacht, Waterlelies, De kus en De aardbeiendief. Of je nu een beginner of een ervaren schilder bent, met deze kits komt de kunstgeschiedenis op een prachtige, praktische manier tot leven.

Het is ook echt therapeutisch om elke dag wat tijd te nemen om met je eigen handen iets moois te maken. Na een paar dagen doe je een stap achteruit en sta je versteld van wat je kunt creëren.

Veelgestelde vragen

1. Wat is het beroemdste schilderij ter wereld?
De Mona Lisa is misschien wel het beroemdste schilderij ter wereld, dankzij haar iconische glimlach, fascinerende geschiedenis en status in de kunstwereld.

2. Wat is het duurste schilderij dat ooit is verkocht?
Salvator Mundi van Leonardo da Vinci werd het duurste schilderij dat ooit op een veiling is verkocht, toen het in 2017 450,3 miljoen dollar opbracht.

3. Wat maakt een schilderij beroemd?
Artistieke vernieuwing, historisch belang en het voortdurend versterken van een boeiend verhaal dragen er allemaal aan bij om een schilderij tot een icoon te maken.

4. Wat zijn de meest iconische schilderijen van Van Gogh?
De sterrennacht, Zonnebloemen, Irissen, De slaapkamer en Zelfportret met verbonden oor behoren tot zijn beroemdste werken.

5. Wat zijn de beroemdste impressionistische schilderijen?
Impression, soleil levant, Waterlelies, Bal du moulin de la Galette en Een zondagmiddag op het eiland La Grande Jatte

6. Waar wordt de Mona Lisa bewaard?
De Mona Lisa bevindt zich in het Louvre in Parijs, en elk jaar komen miljoenen mensen haar bekijken.

7. Wat is het oudste schilderij waar iedereen van heeft gehoord?
Een van de oudste en beroemdste paneelschilderijen is De Arnolfini-bruiloft van Jan van Eyck (1434), maar prehistorische grotschilderingen dateren van veel verder terug.

8. Wat zijn enkele van de beroemdste schilderijen in de VS?
American Gothic, Nighthawks en Christina's World—ontelbare meesterwerken in het MoMA worden gerekend tot de beroemdste van Amerika.