Tertiaire kleuren zijn de zes kleuren die je krijgt door een primaire kleur te mengen met de secundaire kleur die ernaast staat op de kleurencirkel: rood-oranje, geel-oranje, geel-groen, blauw-groen, blauw-violet en rood-violet.
Als je je ooit hebt afgevraagd waarom een paint-by-numberspakket zoveel tinten groen of oranje bevat, dan zijn tertiaire kleuren een belangrijk deel van het antwoord. Hieronder leggen we uit waar ze vandaan komen, hoe ze zich verhouden tot analoge kleuren en hoe je beide in je eigen schilderijen kunt gebruiken. Bekijk voor het grotere geheel onze gids over hoe kleuren worden ingedeeld.
Primaire, secundaire en tertiaire kleuren
- Primaire kleuren: rood, geel en blauw. Je kunt ze niet uit andere kleuren mengen.
- Secundaire kleuren: oranje, groen en violet. Elke kleur ontstaat door twee primaire kleuren te mengen.
- Tertiaire kleuren: de zes kleuren ertussenin, die ontstaan door een primaire kleur te mengen met een aangrenzende secundaire kleur.
Als je ze alle twaalf in een cirkel zet, krijg je de klassieke kleurencirkel die schilders al meer dan tweehonderd jaar gebruiken.
De 6 tertiaire kleuren en hoe je ze mengt
- Rood-oranje: rood + oranje. Denk aan zonsondergangen, herfstbladeren en terracotta.
- Geel-oranje: geel + oranje. Een warme gouden tint, zoals goudsbloemen of het licht van de late middag.
- Geel-groen: geel + groen. Frisse lentebladeren en limoenen.
- Blauw-groen: blauw + groen. Teal en turquoise, de kleur van tropisch water.
- Blauw-violet: blauw + violet. Donker indigo, ideaal voor nachtluchten.
- Rood-violet: rood + violet. Magenta- en pruimtinten.
De naam begint altijd met de primaire kleur. Soms zie je ze andersom geschreven, zoals oranje-rood, maar de kleur is hetzelfde.
Wat zijn analoge kleuren?
Analoge kleuren zijn drie tot vijf kleuren die naast elkaar op de kleurencirkel staan, zoals geel, geel-oranje en oranje, of blauw, blauw-groen en groen. Omdat ze een gemeenschappelijke kleur hebben, zien ze er samen altijd rustig en natuurlijk uit.
Je ziet analoge kleuren overal in de natuur: de groenen en blauwen van een vijver, of de rode, oranje en gele tinten van een herfstbos. Monet gebruikte ze voortdurend. Zijn waterlelieschilderijen zijn bijna volledig opgebouwd uit aangrenzende blauwen, groenen en violetten.
Analoge versus complementaire kleuren
- Analoge kleuren zijn buren op de kleurencirkel. Ze creëren harmonie en een zachte, vredige sfeer.
- Complementaire kleuren staan tegenover elkaar, zoals blauw en oranje of rood en groen. Ze creëren contrast en laten elkaar helderder lijken.
Veel beroemde schilderijen gebruiken beide: een analoge basis met een klein accent in een complementaire kleur om de aandacht te trekken. Van Goghs Café Terrace at Night is een goed voorbeeld, met warme gelen en oranjes tegen een diepblauwe hemel.
Hoe je tertiaire en analoge kleuren in je schilderij gebruikt
- Kies een kleurenfamilie. Een ontwerp kiezen dat is opgebouwd uit analoge kleuren, zoals een zeegezicht of een bos, is een eenvoudige manier om een harmonieus resultaat te krijgen.
- Gebruik tertiaire kleuren voor diepte. Een boom die alleen groen is geschilderd, ziet er vlak uit. Voeg geel-groen toe waar het licht valt en blauw-groen in de schaduwen.
- Houd aangrenzende tinten uit elkaar op je palet. Potjes met nummers en vergelijkbare groentinten haal je gemakkelijk door elkaar, dus werk met één nummer tegelijk.
- Voeg één accent toe. Als een schilderij saai aanvoelt, brengt een klein vlak in de complementaire kleur het tot leven.
Wil je kleurentheorie in de praktijk zien? Onze paint-by-numbersets voor beginners worden geleverd met elke kleur al gemengd en afgestemd, zodat jij je kunt concentreren op hoe de tinten samenwerken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tertiaire kleuren zijn er?
Er zijn er zes: rood-oranje, geel-oranje, geel-groen, blauw-groen, blauw-violet en rood-violet.
Is bruin een tertiaire kleur?
Niet op de standaardkleurencirkel. Bruin wordt meestal gemaakt door complementaire kleuren, of alle drie de primaire kleuren, te mengen. Daarom noemen sommige oudere boeken het een tertiaire kleur.
Wat zijn voorbeelden van analoge kleuren?
Geel, geel-oranje en oranje; blauw, blauw-groen en groen; rood, rood-violet en violet. Elke drie of meer aangrenzende kleuren op de kleurencirkel tellen mee.
